وبلاگ

خودآزاری نوجوان و مواجهه با محتوای آسیب‌رسان

۲۳ شهریور ۱۴۰۵

 

مقدمه

والدی متوجه می‌شود نوجوانش حتی در هوای گرم لباس‌هایی می‌پوشد که بخش زیادی از بدنش را می‌پوشانند.

والد دیگری لکه‌هایی روی لباس یا وسایل غیرعادی در اتاق فرزندش می‌بیند، اما نمی‌داند چگونه موضوع را مطرح کند.

نوجوانی ساعت‌ها در فضای مجازی محتوایی درباره‌ی ناامیدی، خودآزاری و مرگ می‌بیند و تصاویر و نوشته‌های مشابه را ذخیره یا بازنشر می‌کند.

واکنش اولیه‌ی والد ممکن است ترکیبی از ترس، خشم، شوک، احساس گناه و درماندگی باشد:

«چرا با خودش چنین کاری کرده؟»

«مگر ما چه کم گذاشته‌ایم؟»

«آیا می‌خواهد خودکشی کند؟»

«نکند این رفتار را از فضای مجازی یاد گرفته باشد؟»

«باید گوشی را فوراً بگیرم؟»

«اگر درباره‌اش سؤال کنم، بدتر نمی‌شود؟»

خودآزاری نوجوان موضوعی جدی است، اما واکنش وحشت‌زده، تنبیهی یا تحقیرآمیز ممکن است نوجوان را بیشتر به پنهان‌کاری سوق دهد.

نخستین وظیفه‌ی بزرگسال این نیست که همان لحظه تمام علت‌ها را پیدا کند. اولویت‌ها عبارت‌اند از:

  • بررسی ایمنی جسمانی؛
  • ارزیابی خطر خودکشی؛
  • کاهش دسترسی به وسایل خطرناک؛
  • ایجاد فضایی برای گفت‌وگوی بدون شرم؛
  • و دریافت ارزیابی تخصصی.

نوجوانی که به خود آسیب می‌زند «بد»، «نمایشی» یا «ناسپاس» نیست. رفتار او نشان می‌دهد در جایی از زندگی، هیجان‌ها، فشارها یا تجربه‌های درونی از ظرفیت فعلی او برای مقابله فراتر رفته‌اند.

 

خودآزاری چیست؟

خودآزاری به آسیب‌زدن عمدی فرد به بدن خود گفته می‌شود. این رفتار ممکن است با یا بدون قصد مرگ انجام شود.

در بسیاری از نوجوانان، هدف اصلی مرگ نیست. ممکن است رفتار برای کاهش فشار روانی، پایان‌دادن موقت به بی‌حسی، بیان رنج، تنبیه خود یا بازگرداندن احساس کنترل انجام شود.

بااین‌حال، نمی‌توان فقط بر اساس ظاهر رفتار نتیجه گرفت که خطر خودکشی وجود ندارد.

خودآزاری بدون قصد مرگ و اقدام به خودکشی دو مفهوم متفاوت‌اند، اما می‌توانند با یکدیگر هم‌پوشانی داشته باشند. نوجوانی که خودآزاری می‌کند ممکن است در زمان دیگری افکار خودکشی نیز داشته باشد. تکرار خودآزاری با افزایش خطر افکار و رفتارهای خودکشی ارتباط دارد.

بنابراین هر مورد خودآزاری نیازمند ارزیابی مستقیم خطر خودکشی است.

 

چرا نوجوان ممکن است به خود آسیب بزند؟

هیچ علت واحدی وجود ندارد. یک رفتار مشابه ممکن است برای نوجوانان مختلف کارکردهای متفاوتی داشته باشد.

کاهش فشار هیجانی

برخی نوجوانان پیش از خودآزاری احساس می‌کنند حجم خشم، اضطراب، شرم، غم یا آشفتگی تحمل‌ناپذیر شده است.

آسیب ممکن است برای مدتی کوتاه توجه را از درد هیجانی به احساس جسمانی منتقل کند و شدت برانگیختگی را کاهش دهد. چون این تسکین موقتی است، مغز ممکن است رفتار را به‌عنوان راهی سریع برای مقابله یاد بگیرد و احتمال تکرار افزایش یابد.

پایان‌دادن به بی‌حسی

همه‌ی نوجوانان پیش از خودآزاری هیجان شدید ندارند. بعضی از احساس پوچی، جداشدن از بدن یا بی‌حسی شکایت می‌کنند.

ممکن است بگویند:

«هیچ‌چیز حس نمی‌کردم.»

«می‌خواستم مطمئن شوم هنوز وجود دارم.»

این تجربه‌ها می‌توانند با افسردگی، تروما، گسستگی یا فشار روانی شدید همراه باشند.

تنبیه خود

نوجوانی که خود را بی‌ارزش، مقصر یا «بد» می‌داند ممکن است باور کند سزاوار درد است.

این افکار ممکن است پس از:

  • انتقاد و تحقیر مداوم؛
  • زورگویی؛
  • شکست تحصیلی؛
  • طردشدن؛
  • تعارض خانوادگی؛
  • آزار؛
  • یا احساس گناه شدید

شکل گرفته یا تشدید شده باشند.

بیان رنجی که کلمه ندارد

برخی نوجوانان نمی‌توانند یا نمی‌دانند چگونه بگویند:

  • «دارم فرو می‌ریزم.»
  • «کمک می‌خواهم.»
  • «خیلی تنها هستم.»
  • «نمی‌توانم درباره‌ی آنچه اتفاق افتاده حرف بزنم.»

بدن ممکن است تبدیل به جایی شود که رنج ناگفته در آن نمایان می‌شود.

بازگرداندن احساس کنترل

وقتی نوجوان احساس می‌کند بر مدرسه، خانواده، بدن، روابط یا آینده‌ی خود هیچ کنترلی ندارد، ممکن است خودآزاری را حوزه‌ای بداند که هنوز تصمیم آن در اختیار خودش است.

واکنش کاملاً کنترل‌گرانه‌ی والد ممکن است ناخواسته همین مسئله را تشدید کند. حفظ ایمنی ضروری است، اما بهتر است نوجوان تا حد ممکن در برنامه‌ی درمان و ایمنی مشارکت داده شود.

کنارآمدن با تروما

خودآزاری ممکن است با تجربه‌هایی مانند:

  • آزار جسمی یا جنسی؛
  • خشونت خانوادگی؛
  • فقدان؛
  • زورگویی؛
  • مهاجرت اجباری؛
  • تبعیض؛
  • یا روابط آسیب‌زا

ارتباط داشته باشد.

وجود خودآزاری اثبات نمی‌کند که حتماً تروما رخ داده است، اما متخصص باید امکان آن را با حساسیت بررسی کند.

ارتباط و دیده‌شدن

گاهی رفتار یا نشانه‌های آن به دیگران نشان داده می‌شود. این وضعیت ممکن است از بیرون «جلب توجه» نامیده شود.

اما اگر نوجوان برای نشان‌دادن رنج خود به آسیب‌زدن به بدنش رسیده، مسئله این نیست که به توجه نیاز ندارد؛ مسئله این است که چرا تنها راه قابل‌دسترس او برای درخواست توجه، آسیب بوده است.

توجه‌خواستن نیاز انسانی است. پاسخ درست، نادیده‌گرفتن یا مسخره‌کردن نیست؛ بلکه بررسی رنج و آموزش راه‌های امن‌تر برای درخواست کمک است.

تأثیر گروه همسالان و محتوای برخط

دیدن خودآزاری در دوستان یا مواجهه‌ی مکرر با محتوای مرتبط ممکن است برای برخی نوجوانان آسیب‌پذیر باعث عادی‌شدن، تحریک میل، مقایسه یا یادگیری رفتار شود.

این موضوع به معنای آن نیست که فضای مجازی به‌تنهایی علت خودآزاری است. معمولاً مجموعه‌ای از آسیب‌پذیری‌های فردی، فشارهای محیطی و تجربه‌های برخط در کنار هم قرار می‌گیرند.

 

چه مشکلاتی ممکن است همراه خودآزاری باشند؟

خودآزاری یک تشخیص مستقل برای توضیح تمام وضعیت نوجوان نیست. ممکن است همراه با موارد زیر دیده شود:

  • افسردگی
  • اضطراب
  • اختلال استرس پس از سانحه
  • مشکلات تنظیم هیجان
  • اختلال‌های خوردن
  • مصرف مواد
  • مشکلات توجه و تکانشگری
  • تجربه‌ی زورگویی
  • مشکلات شدید روابط
  • یا برخی اختلال‌های خلقی و شخصیتی

برخی نوجوانان هیچ تشخیص روشن دیگری ندارند، اما همچنان به کمک برای فهم کارکرد رفتار و یادگیری مهارت‌های جایگزین نیاز دارند.

 

نشانه‌های احتمالی خودآزاری

هیچ‌یک از نشانه‌های زیر به‌تنهایی اثبات‌کننده نیست، اما وجود چند تغییر می‌تواند نیازمند گفت‌وگو و بررسی باشد:

  • آسیب‌های تکراری با توضیح‌های مبهم یا ناسازگار
  • پوشاندن غیرمعمول بدن در موقعیت‌های مختلف
  • خودداری از تعویض لباس در حضور دیگران
  • لکه‌های تکراری روی لباس یا ملحفه
  • نگهداری وسایل خطرناک بدون توضیح روشن
  • صرف زمان طولانی در حمام یا اتاق پس از تعارض
  • فاصله‌گرفتن از خانواده و دوستان
  • تغییر شدید خلق
  • بیان نفرت از خود یا بی‌ارزشی
  • نوشته‌ها یا نقاشی‌های مکرر درباره‌ی آسیب و مرگ
  • دنبال‌کردن یا ذخیره‌کردن محتوای خودآزاری
  • افت تحصیلی یا رهاکردن فعالیت‌ها
  • افزایش اضطراب، افسردگی یا بی‌حسی
  • و استفاده‌ی مداوم از دستبند، پوشش یا آرایش برای پنهان‌کردن بخش‌هایی از بدن

والد نباید برای «اثبات» موضوع، نوجوان را ناگهانی مجبور به نشان‌دادن بدنش کند. اگر نگرانی وجود دارد، گفت‌وگوی محترمانه و ارزیابی حرفه‌ای راه مناسب‌تری است.

 

تفاوت خودآزاری و اقدام به خودکشی

در خودآزاری بدون قصد خودکشی، هدف اصلی معمولاً تغییر یک حالت هیجانی است، نه پایان‌دادن به زندگی.

در اقدام به خودکشی، فرد با قصد مرگ دست به رفتار می‌زند.

اما این تمایز همیشه از بیرون روشن نیست. قصد ممکن است:

  • دوگانه یا متغیر باشد؛
  • در طول حادثه تغییر کند؛
  • توسط نوجوان پنهان شود؛
  • یا حتی برای خود او کاملاً روشن نباشد.

بنابراین والد نباید بگوید:

«چون گفته نمی‌خواسته بمیرد، پس خطری نیست.»

سؤال‌های لازم شامل این مواردند:

  • آیا نوجوان به مردن فکر کرده است؟
  • آیا آرزو کرده کاش بیدار نمی‌شد؟
  • آیا برای خودکشی برنامه‌ای داشته؟
  • آیا به وسیله‌ای برای اجرای برنامه دسترسی دارد؟
  • آیا قبلاً اقدام کرده؟
  • آیا اکنون می‌تواند ایمنی خود را حفظ کند؟

این ارزیابی بهتر است توسط متخصص انجام شود، اما والد نیز در صورت نگرانی باید مستقیم سؤال کند.

 

آیا سؤال‌کردن درباره‌ی خودکشی خطر را بیشتر می‌کند؟

خیر. سؤال مستقیم و آرام درباره‌ی خودکشی، این فکر را در ذهن نوجوان ایجاد نمی‌کند.

می‌توان گفت:

«می‌خواهم یک سؤال مستقیم بپرسم چون امنیتت برایم مهم است. آیا وقتی به خودت آسیب زدی، قصد داشتی بمیری؟»

«آیا این روزها فکر کرده‌ای که نمی‌خواهی زنده بمانی؟»

«آیا برای آسیب جدی یا خودکشی برنامه‌ای در ذهن داری؟»

اگر نوجوان پاسخ مثبت داد، موضوع را جدی بگیرید. از واکنش‌هایی مانند فریاد، بازجویی، تهدید یا گفتن «چطور توانستی با ما این کار را بکنی؟» پرهیز کنید.

 

وقتی والد متوجه خودآزاری می‌شود چه کند؟

ابتدا وضعیت جسمانی را بررسی کنید

اگر احتمال آسیب جدی، مسمومیت، خون‌ریزی، کاهش هوشیاری، مشکل تنفسی یا هر وضعیت نگران‌کننده‌ی جسمی وجود دارد، ارزیابی پزشکی فوری لازم است.

حتی اگر نوجوان می‌گوید «چیزی نیست»، والد نباید درباره‌ی شدت آسیب حدس بزند.

واکنش اولیه را تنظیم کنید

ممکن است والد شوکه، خشمگین یا وحشت‌زده باشد. این احساسات طبیعی‌اند، اما بهتر است پیش از گفت‌وگو تا حد ممکن شدت واکنش را پایین بیاورد.

می‌توان گفت:

«دیدن اینکه این‌قدر تحت فشار بوده‌ای برایم خیلی دردناک است، اما نمی‌خواهم سرزنشت کنم.»

«خوشحالم که متوجه شدم، چون حالا می‌توانیم کمک بگیریم.»

«اول می‌خواهم مطمئن شوم بدنت امن است.»

رفتار را جدی بگیرید، اما نوجوان را به رفتار تقلیل ندهید

نگویید:

  • «تو خودآزاری هستی.»
  • «تو بیمار و خطرناکی.»
  • «از این به بعد نمی‌شود به تو اعتماد کرد.»

بگویید:

«تو نوجوانی هستی که برای تحمل یک فشار سنگین از روشی آسیب‌زا استفاده کرده‌ای. باید کمک کنیم راه‌های امن‌تری پیدا کنی.»

مستقیم اما بدون بازجویی سؤال کنید

والد می‌تواند بپرسد:

  • «پیش از این اتفاق چه احساسی داشتی؟»
  • «این رفتار برای چند لحظه چه تغییری در حالت ایجاد کرد؟»
  • «چند وقت است این اتفاق می‌افتد؟»
  • «آیا کسی از این موضوع خبر دارد؟»
  • «آیا فکر مردن هم همراهش بوده؟»
  • «چه چیزی می‌تواند امشب کمک کند ایمن بمانی؟»

لازم نیست والد درباره‌ی جزئیات روش یا ظاهر زخم‌ها پرسش‌های کنجکاوانه و مکرر مطرح کند. هدف فهم کارکرد رفتار و ایمنی است، نه بازسازی صحنه.

قول محرمانگی کامل ندهید

اگر نوجوان می‌گوید:

«به هیچ‌کس نگو»،

والد می‌تواند پاسخ دهد:

«می‌خواهم تا جای ممکن به حریم تو احترام بگذارم و درباره‌ی اینکه چه چیزی به چه کسی گفته شود با تو صحبت کنم. اما نمی‌توانم خطری را که مربوط به جان و سلامت توست کاملاً پنهان نگه دارم.»

 

چه واکنش‌هایی می‌توانند وضعیت را بدتر کنند؟

شرمسارسازی

جملاتی مانند:

«این کارها مسخره است.»

«فقط می‌خواهی جلب توجه کنی.»

«آبروی ما را بردی.»

شرم را افزایش می‌دهند و احتمال پنهان‌کاری را بیشتر می‌کنند.

تهدید

«اگر یک‌بار دیگر این کار را بکنی، همه‌چیز را از تو می‌گیرم.»

تهدید ممکن است رفتار را از دید والد پنهان کند، نه اینکه علت آن را از بین ببرد.

وادارکردن نوجوان به قول‌دادن

قول‌هایی مانند «قسم بخور دیگر تکرار نمی‌کنی» جای برنامه‌ی ایمنی و درمان را نمی‌گیرند. نوجوان ممکن است صادقانه بخواهد تکرار نکند، اما در بحران بعدی مهارت کافی نداشته باشد.

کنترل کامل بدون مشارکت

بررسی ایمنی و محدودکردن دسترسی به وسایل خطرناک ضروری است. اما بازرسی تحقیرآمیز، برهنه‌کردن اجباری یا مراقبت تنبیهی می‌تواند رابطه را تخریب کند.

سطح نظارت باید متناسب با خطر و با راهنمایی متخصص تنظیم شود.

تمرکز فقط بر حذف زخم

هدف درمان فقط متوقف‌کردن رفتار نیست. باید بررسی شود خودآزاری چه وظیفه‌ای برای نوجوان انجام می‌دهد و چه مهارت یا حمایت دیگری می‌تواند همان نیاز را به روشی امن‌تر پاسخ دهد.

 

محتوای آسیب‌رسان در فضای مجازی چگونه اثر می‌گذارد؟

فضای مجازی می‌تواند برای نوجوانان هم منبع حمایت باشد و هم منبع خطر.

محتوای آسیب‌رسان ممکن است:

  • خودآزاری را عادی یا زیبا جلوه دهد؛
  • رنج را به بخشی از هویت اجتماعی تبدیل کند؛
  • نوجوانان را به مقایسه و تشدید رفتار سوق دهد؛
  • میل به خودآزاری را تحریک کند؛
  • تصاویر و روایت‌های تکرارشونده را در دسترس قرار دهد؛
  • یا به نوجوان این پیام را بدهد که بهبود به معنای ازدست‌دادن تعلق به یک گروه است.

سامانه‌های پیشنهاد محتوا نیز ممکن است پس از مشاهده یا جست‌وجوی چند مطلب، نمونه‌های مشابه بیشتری نمایش دهند. بنابراین نوجوان ممکن است ناخواسته در چرخه‌ای از محتوای تیره و تحریک‌کننده قرار گیرد.

از سوی دیگر، بعضی فضاهای برخط می‌توانند باعث کاهش تنهایی، دسترسی به آموزش معتبر و تشویق به کمک‌گرفتن شوند.

پس مسئله فقط «مقدار استفاده» نیست. نوع محتوا، شیوه‌ی استفاده و وضعیت روانی نوجوان اهمیت دارند.

 

آیا والد باید گوشی را فوراً بگیرد؟

اگر خطر فوری وجود دارد، محدودیت موقت دسترسی به محتوای تحریک‌کننده می‌تواند بخشی از برنامه‌ی ایمنی باشد.

اما گرفتن ناگهانی و تنبیهی تمام ابزارهای ارتباطی ممکن است:

  • نوجوان را از دوستان حمایت‌گر جدا کند؛
  • پنهان‌کاری را افزایش دهد؛
  • باعث انتقال فعالیت به حساب‌ها یا دستگاه‌های مخفی شود؛
  • و مسئله‌ی اصلی را حل نکند.

بهتر است والد، متناسب با خطر و با کمک متخصص، بررسی کند:

  • نوجوان چه نوع محتوایی می‌بیند؟
  • پس از دیدن آن چه احساسی پیدا می‌کند؟
  • چه حساب‌هایی میل به خودآزاری را افزایش می‌دهند؟
  • چه حساب‌هایی حمایت‌کننده‌اند؟
  • چگونه می‌توان محتوای آسیب‌رسان را گزارش، مسدود یا کمتر کرد؟
  • چه کسی می‌تواند هنگام تحریک‌شدن در دسترس نوجوان باشد؟
  • آیا استفاده‌ی شبانه یا هنگام تنهایی خطر را افزایش می‌دهد؟

هدف فقط نظارت نیست؛ آموزش تشخیص محتوای خطرناک و ساختن یک برنامه‌ی مشترک برای استفاده‌ی ایمن‌تر است.

 

برنامه‌ی ایمنی چیست؟

برنامه‌ی ایمنی یک توافق عملی و مشخص برای لحظه‌هایی است که میل به خودآزاری یا خودکشی افزایش می‌یابد.

این برنامه معمولاً با کمک متخصص و مشارکت نوجوان و خانواده تهیه می‌شود و می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • نشانه‌های اولیه‌ی بحران
  • موقعیت‌های تحریک‌کننده
  • راهبردهای کوتاه‌مدت برای عبور از موج میل
  • افراد امنی که نوجوان می‌تواند با آن‌ها تماس بگیرد
  • مکان‌های امن
  • راه‌های دسترسی به کمک حرفه‌ای
  • اقدام خانواده برای محدودکردن وسایل خطرناک
  • و گام‌های مشخص در صورت افزایش خطر

برنامه‌ی ایمنی با «قرارداد قول بده به خودت آسیب نزنی» یکسان نیست. برنامه باید عملی، قابل‌فهم و در دسترس باشد.

 

راهبردهای جایگزین چگونه انتخاب می‌شوند؟

یک فهرست عمومی برای همه‌ی نوجوانان مناسب نیست. راهبرد باید با کارکرد خودآزاری هماهنگ باشد.

اگر نوجوان نیاز به کاهش برانگیختگی دارد، ممکن است کمک‌کننده باشد:

  • فاصله‌گرفتن از موقعیت تعارض
  • تماس با فرد امن
  • حرکت بدنی متناسب
  • تمرکز بر تنفس
  • شستن صورت
  • گوش‌دادن به موسیقی
  • نوشتن یا نقاشی‌کردن
  • حضور در فضای مشترک خانه
  • یا استفاده از مهارت‌های آموخته‌شده در درمان

اگر مسئله بی‌حسی یا جداشدن از بدن است، تمرین‌های اتصال به زمان و مکان، توجه به حواس و حضور کنار فرد امن ممکن است مفید باشند.

این راهبردها جای درمان را نمی‌گیرند و نباید به شکل دستور عمومی بدون بررسی وضعیت نوجوان ارائه شوند.

 

نگاه دلبستگی‌محور به خودآزاری

خودآزاری می‌تواند رابطه‌ی والد و نوجوان را وارد چرخه‌ای دشوار کند:

نوجوان از شرم پنهان می‌کند.

والد پس از کشف موضوع وحشت می‌کند و کنترل را افزایش می‌دهد.

نوجوان احساس می‌کند فهمیده نشده و بیشتر فاصله می‌گیرد.

والد با دیدن فاصله، کنترل را شدیدتر می‌کند.

نگاه دلبستگی‌محور می‌خواهد هم ایمنی و هم رابطه را حفظ کند.

والد می‌تواند پیام دهد:

«من این رفتار را نادیده نمی‌گیرم، چون جان و بدن تو برایم مهم است.»

و هم‌زمان:

«تو را به خاطر این رفتار تحقیر یا ترک نمی‌کنم.»

امنیت یعنی والد بتواند رنج نوجوان را ببیند، مرزهای ضروری را برقرار کند، از متخصص کمک بگیرد و درعین‌حال نوجوان را فقط به یک رفتار خطرناک تقلیل ندهد.

 

ارزیابی تخصصی شامل چه چیزهایی است؟

ارزیابی جامع ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • بررسی ایمنی جسمی
  • تعداد و الگوی دفعات خودآزاری
  • کارکرد رفتار برای نوجوان
  • افکار، برنامه و رفتارهای خودکشی
  • سابقه‌ی اقدام قبلی
  • افسردگی و اضطراب
  • تروما و آزار
  • زورگویی و روابط همسالان
  • مصرف مواد
  • اختلال‌های خوردن
  • خواب و سلامت جسمی
  • شرایط خانوادگی
  • دسترسی به وسایل خطرناک
  • محتوای برخط و گروه‌های همسال
  • عوامل محافظت‌کننده
  • و توان نوجوان برای درخواست کمک

ارزیابی نباید فقط بر یک عدد یا برچسب «خطر کم، متوسط یا زیاد» تکیه کند. نیازها، ایمنی، محیط و برنامه‌ی پیگیری باید به‌صورت فردی بررسی شوند.

 

درمان خودآزاری نوجوان

درمان بر اساس علت‌ها و مشکلات همراه انتخاب می‌شود و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • درمان مبتنی بر تنظیم هیجان
  • رفتاردرمانی دیالکتیکی متناسب با نوجوان
  • درمان شناختی‌رفتاری
  • درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی
  • درمان تروما
  • درمان افسردگی یا اضطراب همراه
  • جلسات خانوادگی
  • آموزش والدین
  • و همکاری با مدرسه

داروی مشخصی که صرفاً خودآزاری را درمان کند وجود ندارد، اما پزشک ممکن است برای مشکلات همراه مانند افسردگی یا اضطراب دارو تجویز کند.

درمان مؤثر باید علاوه بر کاهش رفتار، به نوجوان کمک کند:

  • نشانه‌های بحران را زودتر بشناسد؛
  • هیجان را نام‌گذاری کند؛
  • درخواست کمک کند؛
  • تعارض را تحمل کند؛
  • با شرم و خودانتقادی کار کند؛
  • و راه‌های امن‌تری برای تنظیم‌شدن بسازد.

 

چه زمانی وضعیت اورژانسی است؟

کمک فوری لازم است اگر:

  • آسیب جسمی جدی یا وضعیت پزشکی نامشخص است؛
  • نوجوان مقدار خطرناکی دارو یا ماده مصرف کرده است؛
  • هوشیاری، تنفس یا وضعیت جسمی او تغییر کرده است؛
  • قصد خودکشی دارد؛
  • برنامه‌ی مشخصی برای مرگ دارد؛
  • به وسایل بسیار خطرناک دسترسی دارد؛
  • نمی‌تواند تعهد کند برای دریافت کمک کنار یک بزرگسال بماند؛
  • دچار آشفتگی شدید یا قطع ارتباط با واقعیت است؛
  • یا خانواده نمی‌تواند ایمنی را حفظ کند.

در چنین شرایطی نوجوان را تنها نگذارید، دسترسی به وسایل خطرناک را کاهش دهید و فوراً از خدمات اورژانس یا بحران محل زندگی کمک بگیرید.

 

جمع‌بندی

خودآزاری نوجوان را نباید نمایشی، مد روز یا صرفاً روشی برای کنترل والد دانست.

این رفتار ممکن است تلاشی برای:

  • کاهش فشار هیجانی
  • پایان‌دادن به بی‌حسی
  • تنبیه خود
  • بیان رنج
  • بازگرداندن احساس کنترل
  • یا درخواست کمک

باشد.

خودآزاری همیشه به معنای قصد خودکشی نیست، اما با افزایش خطر خودکشی ارتباط دارد و هر بار باید جدی گرفته شود.

واکنش مفید والد شامل این موارد است:

  • بررسی فوری سلامت جسمی؛
  • سؤال مستقیم درباره‌ی خودکشی؛
  • پرهیز از شرم و مجازات؛
  • محدودکردن سنجیده‌ی وسایل خطرناک؛
  • توجه به محتوای آسیب‌رسان؛
  • تهیه‌ی برنامه‌ی ایمنی؛
  • و دریافت ارزیابی تخصصی.

پرسش اصلی فقط این نیست:

«چطور وادارش کنم دیگر این کار را نکند؟»

بلکه باید پرسید:

«این رفتار چه درد یا نیازی را برای نوجوان مدیریت می‌کند و چگونه می‌توانیم پیش از بحران بعدی، راهی امن‌تر برای تنظیم، ارتباط و درخواست کمک در اختیار او بگذاریم؟»

 

منابع

  • American Academy of Child and Adolescent Psychiatry. Self-Injury in Adolescents. این راهنما علت‌های احتمالی خودآزاری، مشکلات روانی همراه و ضرورت ارزیابی حرفه‌ای را توضیح می‌دهد. (AACAP)
  • American Academy of Pediatrics. When Children and Teens Self-Harm. این منبع تفاوت خودآزاری بدون قصد مرگ و خودکشی و ارتباط خودآزاری مداوم با افزایش خطر رفتارهای خودکشی را بررسی می‌کند. (org)
  • National Institute for Health and Care Excellence. Self-Harm: Assessment, Management and Preventing Recurrence. این راهنمای بالینی بر مراقبت جسمی، ارزیابی روانی‌اجتماعی، برنامه‌ی ایمنی، مشارکت خانواده و پیشگیری از تکرار تأکید دارد. (NICE)
  • American Academy of Pediatrics. What Should I Do if My Child or Teen Is Thinking About Suicide? این منبع توضیح می‌دهد که سؤال مستقیم درباره‌ی خودکشی خطر را افزایش نمی‌دهد و بر گفت‌وگوی روشن، ارزیابی و برنامه‌ی ایمنی تأکید می‌کند. (org)
  • American Academy of Pediatrics. Brief Interventions That Can Make a Difference in Suicide Prevention. این راهنما برنامه‌ریزی ایمنی و کاهش دسترسی به وسایل بسیار خطرناک را از مداخلات مهم پیشگیری معرفی می‌کند. (AAP)
  • Nesi, J., et al. Social Media Use and Self-Injurious Thoughts and Behaviors: A Systematic Review and Meta-Analysis. این مرور ارتباط میان بعضی الگوهای استفاده از فضای مجازی و افکار یا رفتارهای خودآسیب‌رسان را بررسی می‌کند. (PubMed Central)
  • Biernesser, C., et al. Social Media Use and Deliberate Self-Harm Among Youth: A Systematized Narrative Review. این مقاله فرصت‌ها و خطرهای فضای مجازی را در ارتباط با خودآزاری نوجوانان مرور می‌کند. (PubMed Central)
  • Hamilton, J. L., et al. Self-Harm Content on Social Media and Proximal Risk for Self-Harm Among Adolescents. این پژوهش ارتباط مواجهه با محتوای خودآزاری و خطر نزدیک‌تر رفتار خودآسیب‌رسان در نوجوانان را بررسی می‌کند. (PubMed Central)
  • Kothgassner, O. D., et al. Efficacy of Dialectical Behavior Therapy for Adolescent Self-Harm and Suicidal Ideation: A Systematic Review and Meta-Analysis. این مرور رفتاردرمانی دیالکتیکی ویژه‌ی نوجوانان را مداخله‌ای مؤثر در کاهش خودآزاری و افکار خودکشی معرفی می‌کند. (PubMed Central)
  • Witt, K. G., et al. Interventions for Self-Harm in Children and Adolescents. این مرور شواهد مربوط به مداخلات روان‌شناختی برای کودکان و نوجوانانی را که خودآزاری کرده‌اند بررسی می‌کند. (Cochrane Library)
نویسنده آزیتا محمدکریمی
رزرو جلسات کوچینگ والدین

اگر مشکل فرزندپروری و... دارید
می‌توانید از خدمات کوچینگ مدرسه دلبستگی آزیتا استفاده کنید

رزرو جلسات کوچینگ والدین

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاهتان را بنویسید
امتیاز شما اختیاری
انتخاب نشده

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فهرست مطالب